โรคย้ำคิดย้ำทำ (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าทำไมจำเป็นต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ยังมีความคิดว่าสะอาดไม่เพียงพอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆในขณะที่ไม่ต้องการคิด"
ความประพฤติปฏิบัติหรือความคิดกลุ่มนี้เป็นสิ่งที่คนจำนวนไม่น้อยอาจเคยพบในชีวิตประจำวัน ก็เลยนำมาซึ่งปัญหาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวการณ์ทางสุขภาพทางจิตที่เกี่ยวกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นซ้ำๆและไม่ต้องการที่จะให้กำเนิด รวมทั้งการกระทำหรือความประพฤติบางอย่างที่คิดว่าต้องทำอีกครั้งเพื่อลดความรู้สึกกังวลหรือความกลุ้มใจ
การชอบความสะอาด การพิจารณาหลายครั้ง หรือการคิดเรื่องเดิมบ่อยๆไม่ได้มีความหมายว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การประมาณ OCD จึงควรพิจารณาหลายส่วนประกอบ ทั้งรูปแบบของความคิดและความประพฤติ ช่วงเวลา ความทุกข์ใจที่เกิดขึ้น และผลพวงต่อการใช้ชีวิต ฉะนั้นเนื้อหานี้จึงมิได้มีจุดหมายให้คนอ่านนำอาการไปประเมินหรือวินิจฉัยตัวเองว่าเป็น OCD แต่ว่าปรารถนาช่วยทำให้รู้เรื่องภาวการณ์นี้เยอะขึ้น และก็ทราบว่าเมื่อใดควรจะวิงวอนจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions เป็นอย่างไร?
Obsessions เป็นความคิด ภาพในใจ หรือแรงกระตุ้นที่เกิดขึ้นซ้ำๆรวมทั้งยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวอาจไม่อยากให้เกิดแนวคิดเหล่านั้นก็ตาม
เป็นต้นว่า
- กังวลว่าตัวเองอาจจะส่งผลให้บุคคลอื่นเกิดอันตราย
- กลัวการปนเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตัวเองทำบางสิ่งบางอย่างไม่ถูกหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ได้อยากต้องการเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้บางอย่างอยู่ในแบบอย่างที่ "ถูก" หรือเพอร์เฟ็ค
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความนึกคิดเหล่านี้อาจจะเป็นผลให้เกิดความกังวล ความกลัว ความรู้สึกว่าตัวเองผิด หรือความรู้สึกวิตกกังวลอย่างมาก
Compulsions เป็นยังไง?
Compulsions คือการกระทำหรือการกระทำทางด้านจิตที่บุคคลรู้สึกว่าจะต้องทำซ้ำ เพื่อตอบสนองต่อความนึกคิดหรือความรู้สึกบางอย่าง หรือเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นความประพฤติปฏิบัติที่คนอื่นเห็นเสมอไป บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือแนวทางการทำบางอย่างบ่อยๆข้างในความนึกคิด อย่างเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทบทวนความจำซ้ำๆ
OCD มิได้หมายความว่าเพียง "เป็นคนชอบความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" อาการ OCD แต่ว่าเป็นรูปแบบของความนึกคิดแล้วก็ความประพฤติปฏิบัติที่สามารถทำให้มีการเกิดความทุกข์ทรมานและรบกวนชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายต้นแบบ รวมทั้งแต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือการกระทำที่แตกต่าง
ความนึกคิดหรือความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจที่เกิดซ้ำ
บางคนอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวซ้ำๆแม้จะพากเพียรหยุดคิด แม้กระนั้นก็กลับมาอีกความนึกคิดพวกนี้บางทีอาจเป็นเรื่องที่เจ้าตัวไม่ได้อยากคิด แล้วก็บางครั้งบางทีอาจขัดกับความเชื่อถือหรือค่าความนิยมของตนเอง ก็เลยทำให้เกิดความรู้สึกกลัว รังเกียจ รู้สึกไม่ถูก หรือเปล่าเพลิดเพลินใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา ไม่ได้แปลว่าเราต้องการทำสิ่งนั้นจริงๆ
เพราะมันเป็นเพียงแค่ความนึกคิด รวมทั้งพวกเราสามารถเลือกได้ว่าอยากจะลงมือกระทำหรือเปล่า
ดูแลตนเองพื้นฐานเมื่อมีความคิดหรือพฤติกรรมซ้ำๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของการต่อกร แม้กระนั้นไม่ควรใช้แทนการคาดการณ์หรือการรักษาจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ OCD คืออะไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออาการเริ่มก่อกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในเบื้องต้นเป็นการสังเกตตนเองโดย โดยลองบันทึกสิ่งต่างๆดังนี้
"ความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"ในขณะนั้นฉันทำอะไรเพื่อตนเองรู้สึกดีขึ้น?"
"ความประพฤติปฏิบัตินั้นช่วยได้เพียงแต่ชั่วครั้งคราวหรือเปล่า?"
ข้อมูลพวกนี้สามารถใช้ประโยชน์ในการพูดคุย บำบัด OCD ขอคำแนะนำอาการกับผู้ที่มีความชำนาญได้ แล้วก็ช่วยให้มองเห็นรูปแบบของปัญหา ยิ่งกว่านั้น การนอนให้เพียงพอ กินอาหารอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายตามสมควร และจัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการรักษาสุขภาพโดยรวม หากแม้สิ่งพวกนี้จะไม่ได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กข้อสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบตัวเพื่อให้เชื่อมั่น เนื่องจากว่าในบางบุคคลการกระทำค้นหาความมั่นใจซ้ำๆอาจเปลี่ยนเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความหนักใจได้
สิ่งจำเป็นกว่าการนับปริมาณครั้ง เป็นวิธีการทำความเข้าใจว่าเกิดไอเดียหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา การกระทำนั้นมีหน้าที่อย่างไร แล้วก็ทั้งสิ้นกำลังสร้างความทุกข์หรือรบกวนชีวิตแค่ไหน
ถ้าหากคุณคิดว่าความคิดหรือพฤติกรรมต่างๆเหมือนอย่างที่ได้กล่าวมาเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลามากเพิ่มขึ้น หรือทำให้ต้องหลีกเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดหมายเสวนากับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ OCD คืออะไร ด้านสุขภาพจิต จะช่วยให้ได้รับการประเมินอย่างมีระบบ รวมทั้งสามารถด้วยกันวางแผนจัดแจงแล้วก็ต่อกรที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ หากไม่มั่นใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรทำนัดแนะขอคำแนะนำผู้เชี่ยวชาญ เพื่อได้รับข้อเสนอเเละกระบวนการรับมืออย่างเหมาะควร
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
สนใจอ่านรายละเอียด ปรึกษานักจิตวิทยา OCD ได้ที่ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)